طرح پیش تست-پس تست با نمونه های جداگانه separate-sample pretest-posttest control group design

به این طرح گاهی " طرح قبلی-بعدی شبیه سازی شده " نیز می گویند.

در این طرح پژوهشگر نمی تواند تعیین کند که کدام گروه در معرض متغیر کاربندی یا آزمایش قرار بگیرد اما می تواند تعیین کند که کدام گروه در چه زمانی کاربندی در آن اجرا شود و این تنها کنترلی هست که میتواند داشته باشد . از این طریق می توان برای گروههای بزرگ زمانی که این گروهها معرف واقعی جامعه و قبل از اجرای متغیر تجربی مشخص شده باشند (مثل شهرها، کارخانه ها، مدارس و واحد های نظامی) استفاده کرد.

در واقع با این روش هم اثر آزمون و هم تعامل متغیر تجربی با آزمون را کنترل می کند. اما در کنترل رشد، تلفات تجربی، ابزار سنجش (یعنی ابزار اندازه گیری متفاوت باشه که با عامل آزمون که میگوید آزمودنی ها نسبت به آزمون پیش تست حساسیت پیدا می کنند متفاوت است) ، قوی نیست اما نسبت به طرح پیش و پس تک گروهی بهتر است.

در طرح فوق دو گروه داریم که به تصادف انتخاب شدند. در گروه ازمایش ابتدا پیش تست و سپس کاربندی (دیگر پس تست در گروه آزمایش نداریم) و در گروه دوم ابتدا کاربندی (هم زمان با اجرای کاربندی در گروه آزمایش ) و سپس پس تست (در این گروه پیش تست نداشتیم ) اجرا می شود. یعنی در گروه ازمایش تنها پیش تست داریم .

حال اگر ابتدا در گروه ازمایش پیش تست را اجرا و سپس کاربندی و بعد پس تست را و در گروه گواه همان موقع پیش تست را اجرا و بعد کاربندی و سپس پس تست اجرا میشود.

در طرح پیش و پس تک گروهی (یعنی گروهی که شروع تحقیق با ان اجرا شد) میشود با عامل مهم تاریخچه غلبه کرد. یعنی اگر پیش تست از پس تست کوچکتر باشد و در گروه دوم پیش تست از پس تست، احتمالی وجود ندارد که پیشامد دیگری همزمان با کاربندی روی داده باشد.

با این حال این طرح نیز قادر به کنترل عوامل رشد ، آزمون ، تعامل گزینش و رشد نیست.

نکته : منظور از تعامل گزینش و رشد و گزینش و تاریخ و مثل اینها، بیانگر این موضوع هست که شاید ازمودنی ها در ازمون مقدماتی یکسان بودند ولی عواملی مثل هوش ، انگیزه (غیر از کاربندی) باعث ایجاد تفاوت در ازمون پس تست شدند. برای رفع این موضوع محقق بهتر است افراد داوطلب و غیر داوطلب را با هم مقایسه کند ببیند این تفاوت ها در حالت طبیعی چقدر است.